(40.045 inw.)
Grotten
|
Slowakije telt veel grotten, waarvan er tientallen zijn opengesteld voor het publiek.
In de meeste gevallen kan onder begeleiding van een meertalige gids een rondleiding worden gevolgd. Hieronder volgt een overzicht van grotten die publiekelijk toegankelijk zijn. De meeste daarvan worden beheerd door de SSJ (Správa slovenských jaskýň). Op de website van de SSJ is uitgebreide informatie te vinden, zoals plattegronden, foto's, openingstijden en toegangsprijzen. De meeste grotten zijn 's maandags, op 1 januari en op 24 t/m 26 december gesloten.  Správa slovenských jaskýň (Slowaaks grottenbeheer)
Driny grotDe Driny grot is de enige opengestelde grot in het westen van Slowakije en bevindt zich in de Kleine Karpaten, ten zuidwesten van Smolenice, en is 680 meter lang. De grot was al in de negentiende eeuw bekend bij de lokale bevolking, maar het duurde nog tot 1932 voordat men het aandurfde om de grot te betreden.De niet zo omvangrijke grotruimtes zijn rijk bekleed met druipsteen. Gordijnen met tandachtige kanten, druipsteen watervallen, pagode-achtige stalagmieten, stalactieten en druipsteenmeren typeren deze grot. In 1935 werd de grot voor het eerst geopend voor het publiek. De huidige wandelroute is 450 meter lang.
Harmanecká grotIn het Harmanec-dal, ten noordwesten van Banská Bystrica, bevindt zich de ca. 2.700 lange en 75 meter brede Harmanecká grot. De grot is rijk aan witte zachte druipsteen. Mooi zijn de massieve pagode-achtige stalagmieten, druipsteenwatervallen en gordijnen en meertjes met druipsteen. De grot biedt een onderkomen voor negen soorten vleermuizen.De toegangsruimte wordt de izbica (kleine kamer) genoemd, en was al in een ver verleden bekend bij de lokale bevolking. In 1932 werden meer ruimtes ontdekt en vanaf 1950 is 720 meter toegankelijk voor het publiek.
Demänovská ijsgrotDe Demänovská ijsgrot ligt in het Demänovská dal ten noorden van van de Demänovská vrijheidsgrot (zie onder).
De grot is 1.750 meter lang en bestaat uit drie verdiepingen. In de lagere verdiepingen ligt ijs, ook in de vorm van ijszuilen,
stalagmieten en stalactieten. De temperatuur in de ijsgrot fluctureert in de zomermaanden van 0,4°C tot 3,0°C.In de grot zijn vele botten aangetroffen van werveldieren, waaronder de grotbeer, waarvan de botten in de eerste helft van de achttiende eeuw voor botten van draken werd aangezien. De grot bestaat echter al veel langer, de eerste referenties naar de grot stammen uit 1229. De wandtekeningen (de oudste stamt uit 1714) en vele vermeldingen in literatuur uit de 18de eeuw getuigen van brede interesse voor de grot. De grot werd opengesteld in de jaren 80's van de 18de eeuw, en werd in 1950-1952 heropend. Tegenwoordig is 650 meter van de grot toegankelijk.
Demänovská vrijheidsgrotDe Demänovská vrijheidsgrot ligt in het Demänovská dal en behoort met haar lengte van 8.400 meter tot de grootste van Slowakije. De grot bestaat uit vier verdiepingen.De ontdekking van de grot in 1921 had een grote invloed op de speleologische onderzoeken in Slowakije. Een deel van de grot is sinds 1924 open voor publiek, hogere delen sinds 1933. De lengte van het vrij toegankelijke deel is 1.800 meter. Vanaf 1993 wordt de grot ook gebruikt voor speleotherapieën. De Demänovská vrijheidsgrot trekt van alle opengestelde grotten in Slowakije de meeste bezoekers.
Bystrianska grot
De grot bestaat uit de Oude Grot en de Nieuwe Grot, met een lengte van ca. 2.000 meter, en een spanbreedte van ca. 92 m.In een ver verleden wist de lokale bevolking zich al toegang te verschaffen tot de Oude Grot. Meer ruimtes werden ontdekt in 1923. In 1926 werd de Peklo-kloof ontdekt. Via deze kloof werd later de toegang tot de Nieuwe Grot gevonden. Een deel van de grot werd in 1939 en 1940 opengesteld voor publiek. De huidige 490 meter van ruimtes werd in 1968 opengesteld. Vanaf 1971 wordt de grot gebruikt voor speleotherapieën.
Važecká grotWaar de bergen Kozíe Chrbty en Liptovská Kotlina bij elkaar komen bevindt zich aan de westelijke rand van Važec de 530 meter lange Važecká grot.De grotruimtes zijn voornamelijk aangekleed met stalactieten, stalagmieten en druipsteenmeertjes. Het is een belangrijke vindplaats van botten van grotberen. De entreehal was reeds lang bekend bij de lokale bevolking. Verdere grotruimtes werden ontdekt in 1922. In 1934 werd de grot provisorisch geopend, en na een reconstructie in 1954 is 235 meter van de grot toegankelijk.
Belianska grotDe Belianska grot is 1.752 meter lang, met een hoogteverschil van 160 meter. De ingang van de grot ligt 890 meter boven de zeespiegel.
Goudzoekers wisten in de eerste helft van de 18de eeuw al van het bestaan af van de voorste delen van de grot, maar
de rest van de grot zou nog lang verborgen blijven.In 1881 is men opnieuw de grot ingegaan, en een deel van de grot was in 1882 al open voor publiek. In 1896 werd elektrische verlichting geinstalleerd. Momenteel is 1.135 meter toegankelijk voor het publiek.
Dobšinská ijsgrotDe Dobšinská ijsgrot ligt in het Slowaaks Paradijs (Slovenský raj), in het natuurreservaat Stratená. De lengte van de grot bedraagt 1.483 meter en bestaat uit drie verdiepingen. De spanbreedte is 112 meter.
IJs is aanwezig in de vorm van grondijs, 'watervallen' van ijs, stalagmieten en kolommen. Het karakter van het ijs maakt dat de grot tot
de belangrijkste ijsgrotten wereldwijd wordt gerekend (en binnen Europa des te opvallender dat de grot zich buiten het
Alpengebied bevindt). De totale omvang van het ijs is 110.132 m3, met een maximale dikte van 26,5 meter.
Het ijsoppervlak is 9.772 m2.De grot is een van de belangrijkste overwinteringsplaats voor vleermuizen in Slowakije. De grot werd in 1870 ontdekt, en in 1871 geopend voor publiek. Vanaf 1887 was het de eerste grot met elektrische verlichting in (destijds) Hongarije. Tegenwoordig is 475 meter van de grot, met een hoogteverschil van 43 meter, toegankelijk voor publiek. De openingstijden zijn zeer beperkt, alleen in juli en augustus is de grot toegankelijk.
Ochtinská aragonietgrotIn het massief van de berg Hrádok, tussen Jelšava en Štítnik, ligt de Ochtinská aragonietgrot. De grot is toegankelijk via een 144 meter lange mijngang, die uitmondt in de grotruimte. De rijke aragonietvulling is gevormd onder specifieke hydrochemische en klimatologische condities in afgesloten ondergrondse ruimtes, en komt voor in nier-, naald- en spiraalvormen. De grot is in 1954 bij toeval ontdekt door mijnwerkers, bij het boren van een nieuwe mijngang. De grot werd in 1972 over een lengte van 230 meter opengesteld voor publiek.
Domica grotDe Domica grot bevindt zich in het Slowaaks Paradijs (Slovenský raj), in het natuurreservaat Domické Škrapy, 10 kilometer ten zuidoosten van Plešivec en nabij de grens met Hongarije.
De grot heeft een lengte van 5.368 meter, en vormt een genetische eenheid met de Baradla grot in Hongarije,
met een lengte van ca. 25 kilometer. De rijke druipsteenvormingen worden getypeerd door schermen, trommels, meertjes met watervallen, uivormige stalactieten
en pagode-achtige stalagmieten.Het is de belangrijkste vindplaats van de Neolitische 'Bukovohorska'-cultuur (4.000 jaar voor Chr.). Uniek zijn de ontdekkingen van o.a. keramiek uit het Oud Steentijd, 35.000 jaar geleden. De Oude Domica grot is al lang bekend. Haar vervolg in de nieuwe ruimtes is ontdekt in 1926, en werd geopend voor publiek in 1932, inclusief een ondergrondse boottocht. Er zijn twee rondleidingen mogelijk: een korte van drie kwartier en een lange van een uur. De rondleiding van een uur kent een variant die een 150 meter lange boottocht omvat.
Gombasecká grotDe Gombasecká grot bevindt zich in het ravijn van de rivier Slana, tussen Rožňava en Plešivec. De lengte van de grot is 1.525 meter. Opvallend zijn de unieke kleine druipsteenbuisjes, die tot wel 3 meter lang zijn. Maar er zijn nog veel meer varianten van stalactieten, stalagmieten en druipsteen.De grot is ontdekt in 1951, en sinds 1955 voor publiek geopend in een lengte van 285 meter. In 1968 was deze grot de eerste in Slowakije die speleotherapie introduceerde.
Jasovská grotDe Jasovská grot is gelegen in het heuvelland Medzevská pahorkatina, aan de rand van het plaatsje Jasov. De grot kent vijf verdiepingen en heeft een lengte van 2.811 meter, en een spanbreedte van 55 meter. De rijke opvulling van druipsteen wordt uit zich in pagode-achtige stalagmieten, stalagnaten, schermen, trommels, buizen en anderen formen. In de grot zijn 17 verschillende soorten vleermuizen aangetroffen. De grot was door mensen bewoond in het Neolitische tijdperk ('Bukovohorska'-cultuur), het Bronzen tijdperk, de Hallstadt tijd en het Romeinse tijdperk.Haar bestaan was reeds gedocumenteerd in de tweede helft van de 12de eeuw. De oudste inscriptie dateert van 1452. Sinds 1846 is de grot geopend voor publiek, en werd na een reconstructie heropend in 1924. Sinds 1995 vinden er speleotherapieën plaats. De route is 550 meter lang.
Jaskyňa Zlá DieraJaskyňa Zlá Diera (slecht hol grot) is de enige grot in de regio Prešov die voor publiek toegankelijk is.Omdat er geen elektriciteit is in de grot kan men deze alleen betreden met een traditionele carbidlamp, verder voorzien van een helm en onder begeleiding van een gids. De route duurt ongeveer 40 minuten en is niet moeilijk begaanbaar en ook geschikt voor kinderen en ouderen. Wandelschoenen en warme kleding is aan te bevelen, aangezien de gemiddelde temperatuur 7°C bedraagt. Zie de website voor meer informatie. Jaskyňa Zlá Diera (grot)
Krásnohorská grotDe Krásnohorská grot, gelegen nabij het kasteel Krásna Hôrka, is een karstgrot met een continue ondergrondse stroming. Op dit moment is 1.556 meter van dit grottenstelsel bekend, waarvan 450 meter toegankelijk is voor het publiek.Het opengestelde deel is onverlicht en alleen toegankelijk in kleine groepen onder begeleiding van een gids. Kinderen tot 8 jaar kunnen alleen mee als er een extra gids beschikbaar is, en er dient speciale kleding en een helm met verlichting te worden gedragen. De route leidt, waar mogelijk, over natuurlijke paden. Obstakels worden gepasseerd via houten bruggen, ladders en enkele touwbruggen. Zie de website voor meer informatie. Krásnohorská jaskýňa (grot)
Jaskyňa mřtvych netopierov (dode vleermuizengrot)Jaskyňa mřtvych netopierov (dode vleermuizengrot), dankt haar naam aan de vele vleermuizenbotten die er gevonden kunnen worden. Met een lengte van 19 kilometer en een hoogteverschil van 320 meter, behoort deze grot tot de langste en diepste van Slowakije. Opmerkelijk is de enorme Bystricaruimte, groter dan een voetbalveld.Rondleidingen zijn alleen mogelijk onder begeleiding van een gids en met speciale kleding en verlichting. De route, die ongeveer 1 kilometer lang is en langs ijzeren ladders en bruggen voert, is niet geschikt voor kinderen tot 6 jaar. Zie de website voor meer informatie. Jaskyňa mřtvych netopierov (dode vleermuizengrot) Nationaal natuurmonumentAlle genoemde grotten zijn een nationaal natuurmonument, en een aantal staan zelfs op de UNESCO World Natural Heritage lijst, te weten de Gombasecká grot, de Domica grot, de Jasovská grot, de Ochtinská aragonietgrot en de Krásnohorská grot. UNESCO (United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization) KarstgrottenVrijwel alle grotten in Slowakije zijn karstgrotten. Deze ontstaan als kalkhoudend gesteente wordt opgelost in water, meestal een stroming. De ruimte wordt steeds groter en water heeft meer ruimte om er met een grotere snelheid doorheen te stromen. Daardoor kan erosie ontstaan waarbij de wanden van het gesteente worden afgeschuurd. Ook erosie speelt een grote rol bij de vorming van de grot. |
