Grotten
|
Slowakije telt veel grotten, waarvan er tientallen zijn opengesteld voor het publiek.
In de meeste gevallen kan onder begeleiding van een meertalige gids een rondleiding worden gevolgd. Hieronder volgt een overzicht van de grotten die in beheer zijn van de SSJ (Správa slovenských jaskýň). Op de website van de SSJ is nog meer informatie te vinden, zoals plattegronden, foto's, openingstijden en toegangsprijzen.  Správa slovenských jaskýň (Slowaaks grottenbeheer)
De Driny grot bevindt zich in de Kleine Karpaten, ten zuidwesten van Smolenice, en is 680 meter lang. De niet zo omvangrijke grotruimtes zijn rijk bekleed met druipsteen. Gordijnen met tandachtige kanten, druipsteen watervallen, pagode-achtige stalagmieten, stalactieten en druipsteenmeren typeren deze grot. De grot is ontdekt in 1929 en geopend voor het publiek sinds 1935. Het huidige parcours is 410 meter lang.
In het Harmanec-dal, ten noordwesten van Banská Bystrica, bevindt zich de ca. 2.700 lange en 75 meter brede Harmanecká grot. De grot is rijk aan witte zachte druipsteen. Mooi zijn de massieve pagode-achtige stalagmieten, druipsteenwatervallen en gordijnen en meertjes met druipsteen. De grot biedt een onderkomen voor negen soorten vleermuizen. De toegangsruimte wordt de Izbica (Kleine Kamer) genoemd, en was al in een ver verleden bekend bij de lokale bevolking. In 1932 werden meer ruimtes ontdekt en vanaf 1950 is 720 meter toegankelijk voor het publiek.
De Demänovská ijsgrot ligt in het Demänovská dal ten noorden van van de Demänovská vrijheidsgrot (zie onder). 
De grot is 1.750 meter lang en bestaat uit drie verdiepingen. In de lagere verdiepingen ligt ijs, ook in de vorm van ijszuilen, stalagmieten en stalactieten.In de grot zijn vele botten aangetroffen van werveldieren, waaronder de grotbeer, waarvan de botten in de eerste helft van de 18de eeuw voor botten van draken werd aangezien. De grot bestaat echter al veel langer, de eerste referenties naar de grot stammen uit 1229. De wandtekeningen (de oudste stamt uit 1714) en vele vermeldingen in literatuur uit de 18de eeuw getuigen van brede interesse voor de grot. De grot werd opengesteld in de jaren 80's van de 18de eeuw, en werd in 1950-1952 heropend. Tegenwoordig is 650 meter van de grot toegankelijk.
De Demänovská vrijheidsgrot ligt in het Demänovská dal en behoort met haar lengte van 8.400 meter tot de grootste van Slowakije. De grot bestaat uit vier verdiepingen. De ontdekking van de grot in 1921 had een grote invloed op de speleologische onderzoeken in Slowakije. Een deel van de grot is sinds 1924 open voor publiek, hogere delen sinds 1933. De lengte van het vrij toegankelijke deel is 1.800 meter. Vanaf 1993 wordt de grot ook gebruikt voor speleotherapieën. De Demänovská vrijheidsgrot trekt van alle opengestelde grotten in Slowakije de meeste bezoekers.
De grot bestaat uit de Oude Grot en de Nieuwe Grot, met een lengte van ca. 2.000 meter, en een spanbreedte van ca. 92 m.In een ver verleden wist de lokale bevolking zich al toegang te verschaffen tot de Oude Grot. Meer ruimtes werden ontdekt in 1923. In 1926 werd de Peklo-kloof ontdekt. Via deze kloof werd later de toegang tot de Nieuwe Grot gevonden. Een deel van de grot werd in 1939 en 1940 opengesteld voor publiek. De huidige 490 meter van ruimtes werd in 1968 opengesteld. Vanaf 1971 wordt de grot gebruikt voor speleotherapieën.
Waar de bergen Kozíe Chrbty en Liptovská Kotlina bij elkaar komen bevindt zich aan de westelijke rand van Važec de 530 meter lange Važecká grot. De grotruimtes zijn voornamelijk aangekleed met stalactieten, stalagmieten en druipsteenmeertjes. Het is een belangrijke vindplaats van botten van grotberen. De entreehal was reeds lang bekend bij de lokale bevolking. Verdere grotruimtes werden ontdekt in 1922. In 1934 werd de grot provisorisch geopend, en na een reconstructie in 1954 is 235 meter van de grot toegankelijk.
De Belianska grot is 1.752 meter lang, met een hoogteverschil van 160 meter. De ingang van de grot ligt 890 meter boven de zeespiegel. 
Goudzoekers wisten in de eerste helft van de 18de eeuw al van het bestaan af van de voorste delen van de grot, maar
de rest van de grot zou nog lang verborgen blijven.In 1881 is men opnieuw de grot ingegaan, en een deel van de grot was in 1882 al open voor publiek. In 1896 werd elektrische verlichting geinstalleerd. Momenteel is 1.135 meter toegankelijk voor het publiek.
De Dobšinská ijsgrot ligt in het Slowaaks Paradijs (Slovenský raj), in het natuurreservaat Stratená. De lengte van de grot bedraagt 1.232 meter en bestaat uit drie verdiepingen. De spanbreedte is 112 meter. 
IJs is aanwezig in de vorm van grondijs, 'watervallen' van ijs, stalagmieten en kolommen. Het karakter van het ijs maakt dat de grot tot
de belangrijkste ijsgrotten wereldwijd wordt gerekend (en binnen Europa des te opvallender dat de grot zich buiten het
Alpengebied bevindt). De totale omvang van het ijs is 110.132 m3, met een maximale dikte van 26,5 meter.
Het ijsoppervlak is 9.772 m2.De grot is een van de belangrijkste overwinteringsplaats voor vleermuizen in Slowakije. De grot werd in 1870 ontdekt, en in 1871 geopend voor publiek. Vanaf 1887 was het de eerste grot met elektrische verlichting in (destijds) Hongarije. Tegenwoordig is 475 meter van de grot toegankelijk voor publiek.
In het massief van de berg Hrádok, tussen Jelšava en Štítnik, ligt de Ochtinská aragonietgrot. De grot is toegankelijk via een 145 meter lange mijngang, die uitmondt in de grotruimte. De rijke aragonietvulling is gevormd onder specifieke hydrochemische en klimatologische condities in afgesloten ondergrondse ruimtes, en komt voor in nier-, naald- en spiraalvormen. De grot is in 1954 bij toeval ontdekt door mijnwerkers, bij het boren van een nieuwe mijngang. De grot werd in 1972 over een lengte van 230 meter opengesteld voor publiek.
De Domica grot bevindt zich in het Slowaaks Paradijs (Slovenský raj), in het natuurreservaat Domické Škrapy, 10 kilometer ten zuidoosten van Plešivec en nabij de grens met Hongarije. 
De grot heeft een lengte van ca. 5.080 meter, en is vormt een genetische eenheid met de Baradla grot in Hongarije,
met een lengte van cd. 25 kilometer. De rijke druipsteenvormingen worden getypeerd door schermen, trommels, meertjes met watervallen, uivormige stalactieten
en pagode-achtige stalagmieten.Het is de belangrijkste vindplaats van de Neolitische 'Bukovohorska'-cultuur (4.000 jaar voor Chr.). Uniek zijn de ontdekkingen van o.a. keramiek uit het Oud Steentijd, 35.000 jaar geleden. De Oude Domica grot is al lang bekend. Haar vervolg in de nieuwe ruimtes is ontdekt in 1926, en werd geopend voor publiek in 1932, inclusief een ondergrondse boottocht. Nu is het traject 1.315 meter, en omvat het o.a. een 140 meter lange boottocht.
De Gombasecká grot bevindt zich in het ravijn van de rivier Slana, tussen Rožňava en Plešivec. De lengte van de grot is 1.535 meter. Opvallend zijn de unieke kleine druipsteenbuisjes, die tot wel 3 meter lang zijn. Maar er zijn nog veel meer varianten van stalactieten, stalagmieten en druipsteen. De grot is ontdekt in 1951, en sinds 1955 voor publiek geopend in een lengte van 285 meter. In 1968 was deze grot de eerste in Slowakije die speleotherapie introduceerde.
De Jasovská grot is gelegen in het heuvelland Medzevská pahorkatina, aan de rand van het plaatsje Jasov. De grot kent vijf verdiepingen en heeft een lengte van 2.122 meter, en een spanbreedte van 55 meter. De rijke opvulling van druipsteen wordt uit zich in pagode-achtige stalagmieten, stalagnaten, schermen, trommels, buizen en anderen formen. In de grot zijn 17 verschillende soorten vleermuizen aangetroffen. De grot was door mensen bewoond in het Neolitische tijdperk ('Bukovohorska'-cultuur), het Bronzen tijdperk, de Hallstadt tijd en het Romeinse tijdperk. Haar bestaan was reeds gedocumenteerd in de tweede helft van de 12de eeuw. De oudste inscriptie dateert van 1452. Sinds 1846 is de grot geopend voor publiek, en werd na een reconstructie heropend in 1924. Sinds 1995 vinden er speleotherapieën plaats. De route is 550 meter lang. Nationaal natuurmonument Alle genoemde grotten zijn een nationaal natuurmonument, en een aantal staan zelfs op de UNESCO World Natural Heritage lijst, te weten de Gombasecká grot, de Domica grot, de Jasovská grot en de Ochtinská aragonietgrot. UNESCO (United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization) Karstgrotten Vrijwel alle grotten in Slowakije zijn karstgrotten. Deze ontstaan als kalkhoudend gesteente wordt opgelost in water, meestal een stroming. De ruimte wordt steeds groter en water heeft meer ruimte om er met een grotere snelheid doorheen te stromen. Daardoor kan erosie ontstaan waarbij de wanden van het gesteente worden afgeschuurd. Ook erosie speelt een grote rol bij de vorming van de grot. |
