25 oktober 2007
(bron: NOS)
Maandenlang zat Adolf Burger in Auschwitz. Zijn vrouw was bij aankomst onmiddellijk vergast, hij was gespaard om te werken. Hij overleefde de verhongering, de harde straffen en een medisch experiment waarbij hij met tyfus werd geïnjecteerd.
Begin 1943 sprak een SS-officier hem aan. “Bent u meneer Burger?” Burger stond versteld. “Ik was gevangene 64401, en hier noemde een Duits officier me ‘meneer.’”
De SS’er had een uniek en geheim voorstel voor Burger. Zijn verhaal is nu verfilmd als Die Fälscher door de Oostenrijkse regisseur Stefan Ruzowitzky.
Pingpong
Vóór de oorlog werkte Burger in een boekdrukkerij in Bratislava. Na de Duitse inval in Tsjechoslowakije vervalste hij identiteitsbewijzen en doopcertificaten voor joden.
Het was die vaardigheid die hem het leven redde. Burger werd geselecteerd voor Operatie Bernhard, een Duitse poging de Britse economie te ontwrichten met miljoenen valse bankbiljetten: door de markt te overspoelen met vals geld moest de pond waardeloos worden.
Honderdveertig gevangenen werkten in het concentratiekamp Sachsenhausen aan de perfecte kopie van Britse ponden. In het diepste geheim, en in betrekkelijke luxe. Goed eten, schone kleren, stromend water.
Zelfs een pingpongtafel waar ze in hun vrije tijd met hun SS-bewakers op speelden. “Een gouden kooi.”
Dilemma
Maar ook hier lag de dood op de loer. Ziek worden was een doodvonnis. “De hele operatie vond plaats achter gesloten deuren. Zelfs de kampleiding wist er niets van. Onze leiders wilden niet het risico nemen dat iemand die ziek werd het aan een dokter zou onthullen. Wie ziek werd, werd doodgeschoten.”
Het werk vormde een duivels dilemma. Wie zijn werk goed deed, hielp mee aan een Duitse overwinning. “We werkten zo langzaam mogelijk. Zolang we werk hadden, bleven we leven.”
134 miljoen pond
In totaal werd er 134 miljoen pond vervalst, omgerekend bijna vijf miljard euro. In bankbiljetten die zelfs door banken nauwelijks van echt konden worden onderscheiden.
Vandaag gaat in Nederland Die Fälscher over Operatie Bernard in première. Adolf Burger heeft aan de totstandkoming van die film meegewerkt.
“De mensen moeten weten waartoe we gedwongen werden. Ze moeten zich realiseren dat de nazi’s niet alleen moorddadige schurken waren, maar ook duivels slim.”
tags:
\n');
if (DYbanner_ShockMode) {
document.write('<'+'script type="text/javascript" language="javascript1.1" charset="UTF-8" src="http://dy.testnet.nl/BANNER/c=13086/p=0/f=63/a=99569/s=' + DYbanner_siteID + '/?ts='+new Date().getTime()+'">');
}
else if (!(navigator.appName && navigator.appName.indexOf("Netscape")>=0 && navigator.appVersion.indexOf("2.")>=0)) {
document.write('<'+'script type="text/javascript" language="javascript1.1" charset="UTF-8" src="">');
}
// -->