Uitgelicht
Actueel nieuwsbericht
naar het actuele nieuwsoverzicht
|
Tags: Praten, praten, maar echte hulp komt er niet3 maart 2009 (bron: Trouw)UN-Gift publiceerde in februari een jaarrapport over mensenhandel in de wereld. Deze VN-club is slechts een van de vele internationale organisaties die zich met het onderwerp bezighouden. Ze doen belangrijk werk, maar directe hulp aan slachtoffers is er niet bij. Het ligt bepaald niet aan de hoeveelheid verklaringen, conventies en conferenties dat er nog mensenhandel bestaat. Er zijn in een jaar bij wijze van spreken net zoveel bijeenkomsten en vergaderingen als dat er in Europa slachtoffers worden gevonden. De prioriteit die het thema krijgt bij internationale organisaties heeft echter ook zijn bezwaren. Er wordt veel dubbel werk verricht, en er moet zeer veel worden afgestemd en gecoördineerd. Neem alleen al het aantal ’toolkits’ dat er bestaat over het onderwerp. Zo’n toolkit – een ’gereedschapsset’ – is een paketje tips dat mensen, organisaties of staten kunnen gebruiken om een probleem aan te pakken. Zo heeft het VN-kantoor voor drugs en criminaliteit (UNODC) een toolkit over mensenhandel waarin de definities staan en waar iedereen op moet letten. Datzelfde geldt voor UN-Gift (zie kader), een VN-club waarin allerlei internationale organisaties samenwerken. De Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa (OVSE) heeft een toolkit voor lidstaten over bestrijding van mensenhandel en een toolkit voor journalisten die erover willen schrijven. Ook de Europese Unie, de Raad van Europa, de Internationale organisatie voor Migratie (IOM), voor Arbeid (ILO) en voor migratiebeleid (ICMPD) blazen hun partijtje mee. Veel van die toolkits gaan over hetzelfde: hoe definieer je mensenhandel, hoe ontdek je slachtoffers, hoe train je mensen in het veld om ze te ontdekken, hoe registreer je de cases in een database, hoe moet je de wetgeving aanpassen om ervoor te zorgen dat er ook handelaren vervolgd kunnen worden, hoe registreer je de lopende en afgeronde processen, hoe tuig je een organisatie op die dat allemaal voor elkaar krijgt, enzovoort. Maar voordat zo’n toolkit gereed is moet er veel overlegd worden om overeenstemming te bereiken over de tekst. En daarna moet er veel overlegd worden over de implementatie van de toolkit in alle lidstaten of bij alle ’stakeholders’ – betrokkenen. Is dat allemaal overbodig? Nee, dat niet. Want als er iets duidelijk is, is het dat vrijwel niemand een idee heeft van de omvang van de mensenhandel. En als niet alle ’stakeholders’ een beetje op dezelfde manier naar het probleem gaan kijken, dan komen we er met zijn allen nooit achter. Neem alleen al Slowakije. Dat land ligt geografisch wonderschoon om als doorvoerland te dienen van mensenhandel vanuit Zuid-Azië en de voormalige Sovjet-Unie naar West-Europa. Als je vanuit de bergachtige grensregio met Oekraïne eenmaal in de hoofdstad Bratislava bent aangekomen, dan kan een handelaar met de trein of de auto ongestoord verder reizen, want Slowakije behoort tot het Schengengebied. Er zijn verderop in Europa af en toe interne controles, maar het idee van Schengen is uiteraard juist dat er zo min mogelijk belemmeringen zijn. Dit mooi centraal gelegen Slowakije heeft volgens een lokale specialist die liever anoniem wil blijven in de afgelopen jaren niet één – let wel: niet één – slachtoffer van mensenhandel ontdekt. Er heeft zich een enkeling zelf aangemeld, soms op onjuiste gronden in een poging een visum te krijgen, en er zijn vanuit West-Europa Slowaakse vrouwen teruggestuurd nadat ze uit de klauwen van mensenhandelaren waren bevrijd. Maar binnen de stroom illegalen die Slowakije wél heeft onderschept – ongeveer 13000 van 2005 tot 2007 – hebben de autoriteiten van niemand geconcludeerd dat er misschien mensenhandel in het geding was. En dat is vreemd, want de VN zegt in zijn documenten expliciet dat Slowakije een doorvoerland voor mensenhandel is, met name richting Groot-Brittannië en Nederland. Het ligt niet aan de wetgeving, want dat deel van de toolkitten heeft Slowakije al afgehandeld. Het heeft bijvoorbeeld ook heel snel het Raad van Europa verdrag over mensenhandel geratificeerd en mensenhandel in zijn wetboek van strafrecht opgenomen. Het ligt aan de ’sensitiviteit’ van het probleem, zeggen deskundigen. En dan nog niet eens onder het voetvolk dat dagelijks in bordelen of grensposten met potentiële gevallen wordt geconfronteerd, maar bij de hogere echelons die toestemming moeten geven er nader onderzoek naar te doen. Vandaar de vele conferenties en cursussen om de alertheid te verhogen. Het vreemde is dat bijvoorbeeld de database van de ICMPD Slowakije wél meldt dat het slachtoffers van mensenhandel heeft onderschept – vijftien in 2007, om precies te zijn. Hoewel dat nog weinig is, wekt dat getal grote verbazing bij degene die het thema in Slowakije dag in dag uit in de gaten houdt. Na enig onderzoek blijkt dat de Slowaakse grenspolitie gewoon wat getallen heeft doorgegeven, en dat niemand kan zeggen welke namen daarbij horen. Dat maakt dus eigenlijk een nieuwe cursus noodzakelijk over de noodzaak tot eerlijke registratie, en niet tot het willekeurig melden van cijfers. Dat in het internationale circuit veel geld omgaat moge duidelijk zijn. Het cumulatieve effect van alle internationale inspanning en coördinatie is wel dat er vooruitgang wordt geboekt. Het mag dan heel wat kosten, maar in tegenstelling tot vijf jaar geleden kan geen land het zich meer veroorloven er géén aandacht aan te besteden. Naarmate de registratie verbetert, de vervolging beter op gang komt en de patronen helderder worden, kan de aanpak van de handel verbeteren. Intussen is echter nog geen slachtoffer geholpen. „Als een klein deel van het geld dat aan al het overleg wordt besteed aan concrete opvang wordt uitgegeven, zouden we al heel erg zijn geholpen”, verzuchtte bijvoorbeeld een staflid van een Nederlandse hulporganisatie voor slachtoffers. Ook de deskundige in Slowakije wees er fijntjes op dat verscheidene lokale opvangorganisaties voor slachtoffers de deuren hebben moeten sluiten wegens gebrek aan geld. UN-Gift is een organisatie die probeert het werk van allerlei internationale organisaties te coördineren en het probleem van mensenhandel bekender te maken. UNODC, het VN-kantoor voor de bestrijding van drugs en criminaliteit, voert er het secretariaat van. De OVSE, arbeidsorganisatie ILO, migratieclub IOM, Unicef, OHCHR (de VN-club voor mensenrechten), en een hele trits kleinere clubs hebben zich erbij aangesloten. UN-Gift werd in 2007 gelanceerd met een donatie van 15 miljoen dollar door generaal Shaikh Mohammad Bin Zajed Al Nahain, kroonprins van Aboe Dhabi in de Verenigde Arabische Emiraten. Dat land staat pikant genoeg zelf bepaald niet bekend als een baken van zuiverheid op dit thema. Het geld van de prins is inmiddels vrijwel op, deels uitgegeven aan een joekel van een conferentie begin vorig jaar in Wenen met vertegenwoordigers uit 116 landen. |
forumdiscussie)
1 reactie) 
