Gesponsorde aanbiedingen:
Cheap tickets boek jeop CheapTickets.nl
Digitenne van KPN
4 weken gratis op proef!
Euro Relais vakantiehuizen
6000 huizen in Europa
Center Parcs
tot
naar het actuele nieuwsoverzicht
|
Scepsis groeit over stroom arbeiders uit Oost-Europa 14 januari 2004 (bron: Brabants Dagblad) Gaat het met de uitbreiding van de EU net als met de euro: enthousiaste economen en balende burgers? Binnenkort besluit het kabinet of de grenzen voor arbeiders uit de nieuwe EU-landen opengaan of nog een paar jaar gesloten blijven. Intussen groeit de scepsis. Het is een breed gedragen opvatting onder arbeidsdeskundigen: de toestroom van arbeiders uit de tien nieuwe EU-landen is goed voor Nederland. Voor de economie, voor de arbeidsverhoudingen, en voor al die openstaande vacatures waar maar geen Nederlanders voor te vinden zijn. Dit optimisme stoelt mede op de vooronderstelling dat er maar een beperkt aantal van de miljoenen arbeidsmigranten uit Oost-Europa onze kant zullen opkomen. Het CPB heeft op grond van allerlei rapporten berekend dat het er over vijftien jaar tijd in totaal hoogstens 30.000 zullen zijn. Ter vergelijking: het officiële immigratiecijfer uit Polen, Hongarije, Tsjechië, Slovenië en Estland ligt nu op 2.900 per jaar. Er is een grens aan de afstand die migranten bereid zijn te overbruggen voor het vinden van werk en welstand, zo is de verklaring. Niet iedere Pool, Hongaar of Tsjech - of (in de wat verdere toekomst) Bulgaar of Roemeen - is bereid zijn hele hebben en houden op zijn rug te nemen om in ons land werk te vinden. En dus blijven de gevolgen voor de Nederlandse arbeidsmarkt beperkt, of in ieder geval te overzien, is de redenering. Er zijn naast dat eensluidende koor van juichtonen ook tegengeluiden te horen. Een van de vertolkers daarvan is Harrie Verbon, hoogleraar openbare financiën te Tilburg. "We wéten het gewoon niet", slaat hij de bevindingen van CPB en andere toekomstkijkers aan diggelen. "Het ene onderzoek meldt dat er elf miljoen Oost-Europeanen naar het westen trekken, het ander houdt het op twee miljoen." Verbon wijst op de loonverschillen: een Pool verdient gemiddeld 15 procent van wat wij gemiddeld verdienen, een Let nog minder. In de toetredingslanden Polen, Hongarije, Tsjechië, Estland, Letland, Litouwen, Slowakije, Slovenië, Malta en Cyprus ligt het gemiddelde loon op 38 procent van het gemiddelde in de Europese Unie. Profiteren De Tilburgse wetenschapper waarschuwt voor de gevolgen als grote groepen uit het voormalige Oostblok de reis wel wagen. De juichtonen over de gevolgen voor de economie onderschrijft hij. Een hogere arbeidsmigratie leidt vrijwel altijd tot een hogere arbeidsproductiviteit. Daar profiteren we allemaal van. "Maar", waarschuwt Verbon: "Het economische aspect is slechts één kant van het verhaal. Het sociale aspect is de andere kant. De arbeidsmarkt komt onder enorme druk te staan als veel Oost-Europeanen uit de laagste inkomensgroepen de sprong naar West-Europa wagen. Die mensen zijn bereid tegen lagere lonen te werken. Dus zullen de salarissen dalen. Mensen die daarin niet meegaan verliezen hun werk." Verbon hanteert zelf een scenario waarin niet 30.000 mensen uit de toetredende landen naar Nederland migreren, maar een half miljoen. Duitsland en Oostenrijk willen de deuren nog zeven jaar gesloten houden en dus zullen de arbeidsmigranten daarheen trekken waar ze wel welkom zijn. En ze zijn daarbij volgens Verbon wel degelijk bereid grote afstanden af te leggen. Van de Roemenen bijvoorbeeld zou een kwart bereid zijn het land te verlaten voor een beter bestaan in het westen. De gevolgen vertalen zich niet alleen naar de arbeidsmarkt, maar ook naar ons sociale zekerheidsstelsel, denkt Verbon. De totale last van uitkeringen zal stijgen: is het niet om die immigrant van een bijstandsuitkering te voorzien, dan wel om degene die zijn werk verliest door de komst van die immigrant. Netto De Duitse econoom Hans-Werner Sinn constateerde onlangs in een interview dat de toename van de werkloosheid in zijn land netto gelijk loopt met de immigratie. Volgens hem kan alleen een flexibele arbeidsmarkt, waarin lonen meer de wet van vraag en aanbod weerspiegelen, dat proces keren. Maar om het sociale stelsel in stand te houden, en ervoor te zorgen dat immigranten per saldo meer opleveren dan ze kosten, moeten hun rechten worden beperkt, vindt hij. Wél uitkeringen waarvoor ze premie betalen (werkloosheid, arbeidsongeschiktheid), maar een lager gebruik van zaken die uit de belastingen worden betaald, zoals kinderbijslag en huursubsidie. Zijn redenering: de belastingen die ze als (meestal) laagverdieners betalen, staan niet in verhouding tot wat ze de staat kosten. Pas als hij meer gaat verdienen krijgt hij volgens die argumentatie recht op die andere zaken. De vraag is of Sinns aanpak gewenst is en zo ja, politiek haalbaar. Het gelijkheidsbeginsel lijkt moeilijk verenigbaar met deze opvatting die mensen verdeelt in eerste- en tweederangsburgers. Waar je ook voor kunt kiezen, aldus Sinn, is alleen hooggekwalificeerde Oost--Europeanen toelaten. Hun -netto bijdrage aan de samenleving is allicht hoger dan die van ongeschoolde arbeiders. Alfred Kleinknecht, econoom aan de Technische Universiteit Delft, heeft het idee dat laaggekwalificeerde arbeid sowieso zijn langste tijd heeft gehad. Voor wie dat werk in Nederland verricht, is werkloosheid het voorland, verwacht hij. "Dat werk verdwijnt. De automatisering, eerst mechanisch en nu elektronisch, vervangt die banen. Laaggekwalificeerd werk wordt overgenomen door robots. Laagopgeleiden zijn daarmee toch al kansloos, de komst van arbeidsmigranten uit Oost-Europa voegt daar nauwelijks iets aan toe", zegt hij. Hij voorspelt dat de laaggekwalificeerden van morgen een leven zullen leiden in de marge: "Afgeschreven, alleen nog goed voor kunstmatig in stand gehouden Melkertbanen." De grenzen langer dicht houden, zoals een politieke meerderheid van VVD, CDA en LPF wil, haalt weinig uit, denkt hij. Die aanpak vergroot alleen maar het aantal illegalen in Nederland. Werkgevers weten wel raad met zo'n situatie: geen werknemer zo goedkoop als een illegaal. Opleiding Beter zou het zijn, meent Kleinknecht, als we ons onderwijssysteem zo zouden inrichten dat iedereen een opleiding krijgt die aansluit bij de behoeften van de arbeidsmarkt. Want dat er alleen laaggekwalificeerden de grens over komen, is een illusie. "Sommige van die landen hebben een uitstekend onderwijssysteem." De grenzen sluiten valt evenmin goed bij werkgevers en vakbonden. Werkgevers verwachten positieve economische effecten van de arbeidsmigratie, de bonden verwijzen naar de internationale solidariteit. Voorwaarde is volgens beide wel dat de nieuwe werknemers ook betaald en behandeld worden volgens de hier geldende wetten en normen. En met de krappe arbeidsmarkt en de toenemende vergrijzing van Nederland 'is iedere hand nodig', stelt zowel 's lands grootste vakcentrale (FNV) als de voornaamste belangenorganisatie voor de ondernemers in het midden- en kleinbedrijf (MKB-Nederland). Er zijn nog geen reacties Geef uw reactie |
1 reactie) 
