Gesponsorde aanbiedingen:
Vlieg goedkoop naar Slowakije met SkyEuropeCheap tickets boek je
op CheapTickets.nl
Euro Relais vakantiehuizen
6000 huizen in Europa
naar het actuele nieuwsoverzicht
|
Slowaakse Roma kunnen EU niet bijbenen 15 maart 2004 (bron: Nederlands Dagblad) door Egbert Stoel BRATISLAVA/KOŠICE - Van een afstand lijkt Luník IX, aan de rand van de Oost-Slowaakse industriestad Košice, op een van de betonnen flatwijken waarvan er in het voormalige Oostblok ontelbare zijn. Wie de woonwijk van Roma (zigeuners) binnenrijdt, waant zich echter in een getto. Tussen de grauw uitgeslagen muren en flats zonder ramen kruipen drie jongetjes in een vuilniscontainer om naar lege flessen te zoeken. Tussen het vuil stoken andere kinderen een vuurtje. "Met de toetreding van Slowakije komt ook een stukje Derde Wereld de Europese Unie binnen", zegt deskundige Michal Vašečka. Terwijl Slowakije zich in snel tempo klaarstoomt voor de Europese Unie, is er één groep die het hoge tempo niet kan bijbenen - de Roma. Deze minderheid, circa 8 tot 10 procent van de bevolking van 5,4 miljoen, vormt een grote probleemgroep in Slowakije. Zij telt het grootste aantal werklozen, heeft het laagste opleidingsniveau en woont in de minst ontwikkelde delen van het land. Hele gemeenschappen zitten al sinds de val van het communisme in 1989 zonder werk - met alle sociale gevolgen van dien. Veel Roma voelen zich dan ook het uitschot van de maatschappij, uitgekotst en gediscrimineerd door hun landgenoten. Vaak zijn ze weggestopt, in krottenwijken en lemen hutten aan de rand van een dorp of zoals in Luník, waar een lichte glooiïng en een snelweg hen scheidt van de rest van de stad. Uitzichtloos Voor het kleine wijkcentrum van Luník IX staat een groepje mannen te praten. Ze staan hier al meer dan tien jaar zo, dag in dag uit. Ook hun uitzichtloze verhalen lijken op elkaar. Jarenlang hadden ze een baan, maar na de val van het communisme werden ze massaal ontslagen. Nu woren ze met de nek aangekeken. "Als ik op gesprek kom en ze zien dat ik zwart ben, kan ik direct weer vertrekken", zegt een van hen verbitterd. Eind februari kwam de opgekropte frustratie tot een uitbarsting, toen Roma in een aantal plaatsen supermarkten overvielen. Om de onlusten de kop in te drukken stuurde de regering 2000 ongewapende militairen en politiemannen naar het gebied. Directe aanleiding voor de protesten was de hervorming van de sociale uitkeringen. Daarvan voelden werkloze Slowaken de gevolgen in februari voor het eerst in hun portemonnee. Sommige Roma zagen hun uitkeringen opeens meer dan gehalveerd. In zijn nauwe tweekamerflat in Luník steekt Róbert, vader van drie kinderen, zijn armen in een gebaar van machteloosheid in de lucht. De woning kost hem maandelijks 4000 kronen (100 euro), terwijl de uitkering in februari is gekort tot slechts 3500 kronen. "Werk is er niet voor me. Ik weet niet meer wat ik moet doen." Lazo Wladislav haalt over dergelijke verhalen zijn schouders op. "Ik voel alleen maar walging voor deze mensen." De Roma leven van uitkeringen die ze verdienen door steeds meer kinderen te maken, mort de Slowaak. "En dat geld maken ze vervolgens op aan de drank". Hij staat met zijn openlijk uitgesproken racisme niet alleen. Mensenrechtenorganisaties waarschuwen geregeld voor de weerzin tegen Roma in dit Midden-Europese land. Een onderzoek uit 2000 toonde bijvoorbeeld aan dat 77,2 procent van de ondervraagde Slowaken geen Roma als buren wil. De Roma die volledig op de bodem zijn beland, moeten met een speciaal overheidsprogramma geholpen worden, meent Vašečka. Toch gebeurt dat volgens de Roma-deskundige bij de invloedrijke Slowaakse 'denktank' IVO veel te weinig. "De Roma worden gezien als mensen die arm zijn omdat ze het verdienen. Ze zijn eraan gewend geraakt om van de bijstand te leven. Nu moeten ze het zelf maar uitzoeken." De rechts-liberale regering van premier Dzurinda probeert werklozen door verlaging van uitkeringen te dwingen werk te zoeken. Alleen wie aantoont zijn uiterste best te doen, kan weer op het oude niveau terugkomen. Het liberale parlementslid Jozef Banáš erkent dat dit beleid vooral de Roma hard treft. Toch verdedigt hij het hervormingsbeleid. "Hoe hoger de druk, hoe sneller ze het zullen begrijpen". Mooie woorden en inderdaad, veel Roma kunnen zichzelf ook helpen, meent waarnemer Vašečka. "Maar dan zijn er die Roma-nederzettingen. Daar heerst een cultuur van armoede, van totale apathie. De mensen weten inmiddels niet meer beter. Er is geen sprake van dat zij zelf iets aan hun situatie zullen verbeteren. Het kan hun alleen maar slechter gaan." Positieve discriminatie van Roma is echter een taboe in politiek Bratislava. De socioloog voorziet dan ook een "dramatische radicalisering". "Nu ging het nog om het plunderen van winkels. Over vijf jaar worden ze misschien in brand gestoken. Simpelweg uit frustratie." tags:  Website Michal Vašečka Er zijn nog geen reacties Geef uw reactie |
1 reactie) 
