Gesponsorde aanbiedingen:
Vlieg goedkoop naar Slowakije met SkyEuropeCheap tickets boek je
op CheapTickets.nl
Euro Relais vakantiehuizen
6000 huizen in Europa
naar het actuele nieuwsoverzicht
|
Duosteden: Wenen en Bratislava 8 januari 2007 (bron: De Jonge Journalist)  Om economische, sociale, geografische of politieke redenen zijn ze aan elkaar verbonden, de acht steden die DJJ bezoekt in de vierdelige serie Duosteden. Bratislava en Wenen liggen slechts zestig kilometer van elkaar verwijderd. Daardoor concurreren ze om toeristen en doet Bratislava verwoed aan stadsprofilering.‘Bratislava, Little Big City’ roepen de reclameborden aan de Oostenrijks-Slowaakse grens. Wie de grens eenmaal heeft overgestoken ziet de grijze buitenwijken van de hoofdstad van Slowakije reeds opdoemen. Wenen is dan nog maar net verlaten. In een uurtje rijden auto’s van hartje Wenen naar het centrum van Bratislava, dat, precies zoals de advertentie zegt, nogal klein is. In Bratislava is men zich er tamelijk bewust van dat het bijna onmogelijk is uit de schaduw van het grootse Wenen te treden. Waar de Oostenrijkse hoofdstad een in Europa bijna niet geëvenaarde grandeur uitstraalt en een kosmopolitische wereldstad is, daar is Bratislava niet meer dan een gemoedelijke, groot uitgevallen provinciestad. Toch legt Bratislava zich niet zomaar neer bij de situatie zoals die is. De campagne ‘Little, Big City’ is één van de initiatieven die het toeristisch bureau het afgelopen jaar ontwikkelde om buitenlanders te charmeren voor de stad. En charmant is Bratislava zeker, door het gezellige centrum, de mooie burcht die prachtige panorama’s biedt over de Donau en de kenmerkende Oost-Europese sfeer in het hart van het Europese continent. Het gunstige prijspeil in vergelijking tot het exorbitant dure Wenen is een bijkomend voordeel. En dus komen de toeristen, busladingen vol, dagelijks aan op het groezelige busstation aan de rand van het centrum. Volksstammen aan ouderen waaieren uit in lieflijk Bratislava na de vermoeiende culturele ‘Erlebnis’ die Wenen heet. Het grafmonument van Beethoven in het prachtige en reusachtige Friedhof, een concert van Mozart, het gotische meesterwerk dat de Stefanskerk heet, en Slot Schönbrunn vergen nogal wat van de oude benen. Wenen heeft het bejaardentoerisme gretig omhelsd en speelt handig in op de behoeften van de bezoekers. Bratislava is een stuk hipper, je zou het ook minder traditioneel kunnen noemen. Een enkeling zou zich zelfs aan de stelling kunnen wagen dat in Bratislava maar weinig van de Slowaakse geschiedenis tot leven komt in vergelijking tot hoe Wenen het grootse verleden van Oostenrijk doet herleven en nog altijd veel van de grandeur uit de beste tijd van het Habsburgse Rijk uitstraalt. Het probleem van de Slowaakse hoofdstad is dat de oudjes na een middagje in het andere Europa, gauw weer rechtsomkeert gaan, de bus in, terug naar hun luxe suites in het peperdure Wenen. Op zoek naar luxe en ontspanning is Wenen één van Europa’s topbestemmingen. Gevolg van het dagjestoerisme in Bratislava is dat er maar weinig van het kapitaal dat de toeristen uitgeven tijdens hun reis in Slowakije achterblijft. En dat moet dus veranderen als het aan de Slowaken ligt. Er moet meer overnacht worden, en dat zal vooral door jongeren gedaan moeten worden. Vanwege zijn vrijgezellenfeesten is Bratislava inmiddels berucht. Honderden Oostenrijkers kiezen ervoor hun feest over de grens te laten plaatsvinden door de veel lagere kosten van drank, drugs en feestlocaties. Het grote verschil in prijspeil tussen Wenen en Bratislava is één van de belangrijkste redenen voor de Oostenrijkers om de grens over te gaan, zoals het verschil in welvaart en uiterlijke schoonheid de reden voor de Slowaken is om hun buren te bezoeken. Hoewel Slowakije in de voorbije jaren in enorm tempo is verwesterd, blijft de achterstand op Wenen groot. Het is frappant te zien hoe een rit van amper zestig kilometer de oversteek tussen West-Europa en Oost-Europa markeert. Ook al voelen de Slowaken zich vooral Centraal-Europeanen, wat geografisch gezien ontegenzeggelijk waar is, de jaren achter het ijzeren gordijn hebben hun sporen in het Slowaakse stadsbeeld wel degelijk nagelaten. De kleine vijftig jaar onder Russische invloed hebben Bratislava en Wenen cultureel, sociaal-economisch en politiek van elkaar vervreemd. Honderd jaar geleden maakten beide steden nog deel uit van de Oostenrijks-Hongaarse dubbelmonarchie, die tegen het begin van de Eerste Wereldoorlog in een fase van politieke en economische aftakeling verkeerde. Het zijn vooral de Hongaren die hun sporen in Bratislava hebben nagelaten. Deel uitmakend van het Hongaarse deel van de dubbelmonarchie, werd Bratislava aan het eind van de negentiende eeuw door bijna honderdduizend Hongaren bevolkt. Nog altijd is een substantieel deel van de inwoners Hongaar. Bratislava, dat één van de kleinste Europese hoofdsteden is met amper 400.000 inwoners, heeft de erfenis van het Oostenrijks-Hongaarse Rijk lang moeten voelen. De ontmantelde Hongaarse staat werd als verliezer van de Eerste Wereldoorlog het huidige Slowakije afhandig gemaakt. In 1920 werd de dubbelrepubliek Tsjechië-Slowakije gevormd. Bratislava, dat pas in 1993 voor het eerst in zijn bestaan hoofdstad van een zelfstandige republiek zou worden, werd tijdens de Tweede Wereldoorlog ingedeeld bij de Duitse marionettenrepubliek Slowakije om enkele jaren later door de Russen opgenomen te worden in de Sovjetunie. In die periode vervreemdde de stad zich volledig van Wenen, dat economisch en cultureel een tegengestelde weg in sloeg. Het is één van de redenen waarom een opeenvolgend bezoek aan Bratislava en Wenen zo fascinerend is. Het maakt duidelijk hoe radicaal tegengesteld twee steden op nog geen zestig kilometer afstand van elkaar zich ontwikkelden, precies zoals de aanblik van Oost en West-Berlijn in de vroege jaren negentig dat ook duidelijk maakte. Maar net zoals Oost-Berlijn door de tientallen herbouwprojecten uit de jaren negentig steeds meer van zijn communistische verleden begroef, gebeurt dat nu ook in Bratislava. In het Slowaakse bewustzijn is ogenschijnlijk nog maar weinig ruimte voor nostalgische verlangens naar hoe het vroeger was. In dat proces heeft Wenen als modelstaat van het westers kapitalisme ook een rol gespeeld, zoals in Oost-Berlijn het westelijk deel van de stad tot voorbeeld werd gesteld. Niettemin zijn de psychische gevolgen van veertig jaar communisme minder makkelijk uit te wissen dan de gebouwen die het regime liet bouwen als teken van zijn alomvattende macht. Wantrouwen, onrust en verwarring tegenover democratie – vertegenwoordigd door corrupte politici - en een nieuw economisch systeem dat een deling in de samenleving tussen winnaars en verliezers oplevert, resulteerde afgelopen juni in de verkiezing van een nationalistisch populistische regering die de Europese Unie met argwaan in de gaten houdt. Dat de populariteit van Bratislava als toevluchtsoord voor vermoeide bejaarden en levensluchtige jongeren daardoor vermindert, lijkt echter niet erg waarschijnlijk. De ‘little big city’ in Midden-Europa heeft zich langzaam verzekerd van een vaste schare fans en die wordt vooralsnog alleen maar groter. Er zijn nog geen reacties Geef uw reactie |
1 reactie) 
